שבת איז נישט קיין וויקעישן
א וויקעישן איז זיך אפרוען פון לעבן. שבת איז עפעס אנדערש: א טאג צו לערנען ווי אזוי צו זען דיין לעבן אנדערש.
אינהאלט7 טיילן
ס’איז ערב שבת נאכמיטאג, און די גאנצע וואך ליגט נאך אויף זיינע פלייצעס.
א דיעל וואס האט זיך נישט געשלאסן. א ביל וואס ער האט נאך נישט באצאלט. עפעס אין שטוב וואס נאגט אים. א פלאן וואס איז נישט ארויס ווי ער האט געהאפט.
ער לויפט צו ענדיגן פאר ליכט בענטשן. דער פאון זשומעט נאך אלץ. דער קאפ לויפט נאך אלץ.
און דאן קומט אריין שבת, און ער אטעמט אויס.
ענדליך. איך קען אלעס אפשטעלן. עסן, שלאפן, און פארגעסן פון אלעס פאר איין טאג.
עס הערט זיך ווי מנוחה. אבער איז דאס וואס שבת איז?
די וויקעישן פון יעדע וואך
ביי אסאך מענטשן איז שבת שטילערהייט געווארן א קליינע וויקעישן.
זעקס טעג פרעשור. איין טאג אפ.
א טאג צו אנטלויפן. עסן וואס איך וויל, שלאפן וויפיל איך וויל, און נישט טראכטן פון גארנישט שווער ביז מוצאי שבת.
און דאס עסן, דאס שלאפן און די מנוחה זענען טאקע שיין. זיי זענען א חלק פון דער מצוה. דער נביא רופט עס אזוי:
וְקָרָאתָ לַשַּׁבָּת עֹנֶג
אבער אויב דאס איז אלץ וואס שבת איז, פעלט דא עפעס עיקר’דיגס.
ווייל א וויקעישן איז זיך אפרוען פון לעבן.
שבת איז אן אנדער אופן ווי צו זען דאס לעבן.
צוויי ווערטער אינעם פסוק
הערט גוט צו ווי די תורה באשרייבט שבת:
וְשָׁמְרוּ בְנֵי־יִשְׂרָאֵל אֶת־הַשַּׁבָּת לַעֲשׂוֹת אֶת־הַשַּׁבָּת
שמירת שבת, דאס פארשטייען מיר. נישט טון קיין מלאכה. אפשטעלן.
אבער דער פסוק לייגט צו נאך צוויי ווערטער: לַעֲשׂוֹת אֶת הַשַּׁבָּת. מאכן שבת.
מאכן? איז דען שבת נישט דער טאג ווען מיר הערן אויף צו מאכן זאכן?
דער אור החיים ענטפערט מיט ווערטער וואס זעען אויס ווי געשריבן פאר אונזער דור:
וְאָמְרוֹ לַעֲשׂוֹת אֶת הַשַּׁבָּת, לִשְׁלוֹל הַכַּוָּנָה כְּחֵפֶץ מִצְוַת הַשַּׁבָּת לְמַרְגּוֹעַ הַגּוּף וּלְעֹנֶג אֲשֶׁר יִתְעַנֵּג, אֶלָּא לְצַד עֲשִׂיַּת מִצְוַת הַשַּׁבָּת וְלֹא לְתַכְלִית הַמּוּרְגָּשׁוֹת
“לעשות את השבת” קומט אויסצושליסן אז מען זאל היטן שבת צוליב רואיגקייט פארן גוף און דעם תענוג וואס ער האט דערפון. מיר היטן עס כדי צו טון די מצוה פון שבת, נישט פאר דעם וואס דער גוף פילט.
אין דעם זעלבן אטעם ווארנט דער אור החיים פון דעם פארקערטן טעות. שבת טאר זיך קיינמאל נישט פילן ווי א לאסט, א טאג פון זאכן וואס מען טאר נישט. א איד דארף ווארטן דערויף די גאנצע וואך מיט אמת’ע שמחה, אזוי ווי יעקב האט געווארט און אכטונג געגעבן ווען יוסף’ס חלומות וועלן מקוים ווערן.
שמחה, יא. מנוחה, יא. אבער די מנוחה איז נישט דער ציל.
שבת איז נישט נאר וואס מען ארבעט נישט. ס’איז דא עפעס וואס מיר דארפן ממש אויפטון.
א איד הערט אויף צו ארבעטן אויף דער וועלט. און ער הייבט אן צו ארבעטן אויף עפעס אסאך טיפער.
אן אנדערע סארט ארבעט
א גאנצע וואך גייט דעם מענטשנס גאנצע כח אריין אין טוישן זיין מצב.
פיקסן דעם פראבלעם. שליסן דעם דיעל. געפינען אן עצה. שטופן שטערקער.
שבת גייט זיין כח ערגעץ אנדערש. נישט צו טוישן זיין מצב, נאר צו טוישן ווי ער זעט אים.
ער ארבעט אויף אמונה. אויף לאזן גיין. אויף דערקענען דעם אייבערשטן אין יעדן ווינקל פון זיין לעבן.
דער נביא ווייזט אן דערויף אין דעם זעלבן פסוק:
וְכִבַּדְתּוֹ מֵעֲשׂוֹת דְּרָכֶיךָ מִמְּצוֹא חֶפְצְךָ
גיב איר כבוד דורכדעם וואס דו טרעטסט אפ פון דיינע וועגן, פון נאכיאגן דיינע רצונות. פאר איין טאג הערט אויף די וועלט זיך צו דרייען ארום מיר און מיינע פלענער.
די שאלות טוישן זיך
לאמיר צוריקגיין צו דעם מאן ביים שבת טיש, מיט זיין גאנצע וואך נאך אין קאפ.
א גאנצע וואך האט ער געפרעגט די זעלבע שאלות:
ווי אזוי פיקס איך דאס? וואס טו איך יעצט? ווי אזוי קאנטראליר איך ווי דאס וועט ארויסקומען?
שבת רופט אים צו פרעגן גאר אנדערע:
וואו איז דער אייבערשטער אין דעם אלעם?
בין איך טאקע דער וואס פירט אלעס?
קען איך איבערגעבן די דאגה צו אים?
קען איך זען אז יעדע שטיקל דערפון איז אונטער זיין השגחה?
קוקט וואס פאסירט. דער דיעל איז נאך אלץ נישט געשלאסן. די ביל איז נאך אלץ נישט באצאלט. דער פראבלעם אין שטוב איז נאך אלץ דא.
די פראבלעמען האבן זיך נישט געטוישט.
דער מענטש האט זיך געטוישט.
אנטלויפן אדער מאכן שלום
ס’איז דא א גרויסער חילוק צווישן אנטלויפן פון דיינע דאגות און געפינען רואיגקייט מיט זיי.
אנטלויפן מיינט זיך פארנעמען מיט עפעס אנדערש כדי מען זאל נישט דארפן טראכטן. נאך א דרעמל. נאך א גאנג. נאך א שמועס וועגן אלעס אנדערש. זונטאג אינדערפרי ווארטן די דאגות פונקט וואו דו האסט זיי איבערגעלאזט, און דו פילסט זיך פונקט אזוי אליין מיט זיי ווי פריער.
שבת איז עפעס אנדערש.
ס’איז אפטרעטן פון דעם שטענדיגן פרעשור אלעס צו פיקסן, כדי זיך ווידער צו קאנעקטן צום אמת: דער אייבערשטער פירט די וועלט. דו האסט זי קיינמאל נישט געטראגן אליין.
דאס איז אמת’ע מנוחה. נישט די מנוחה פון פארגעסן. די מנוחה פון בטחון.
א רפואה פאר דער נשמה יעדע וואך
קוק אויף שבת ווי א רפואה פאר דער נשמה.
דו קומסט אריין מיט א גאנצע וואך משא. דו זיצט דערמיט, ביי די ליכט, מיט א ספר, מיט דיין משפחה, מיטן אייבערשטן. דו לויפסט נישט אוועק דערפון. דו קוקסט דערויף דורך די ברילן פון אמונה.
און מוצאי שבת גייסטו ארויס מיט עפעס וואס דו האסט נישט געהאט ערב שבת.
נישט דווקא אן עצה.
קלארקייט. בטחון. רואיגקייט אינעווייניג.
דו גייסט צוריק אין די וואך, צו די זעלבע פראבלעמען, אן אנדער מענטש.
מאכן שבת
נו, דאס איז די עבודה פון שבת.
א גאנצע וואך ארבעטן מיר אויף דער וועלט. שבת ארבעטן מיר אויף זיך.
מיר הערן אויף צו פרובירן קאנטראלירן אלעס אינדערויסן, און מיר שטארקן אונזער קשר מיטן אייבערשטן אינעווייניג.
דאס איז לַעֲשׂוֹת אֶת הַשַּׁבָּת. שבת איז נישט נאר עפעס וואס פאסירט מיט אונז איינמאל אין זיבן טעג. ס’איז עפעס וואס מיר דארפן מאכן פאסירן, אין זיך.
און דער ספורנו ווייזט ווי ווייט די ארבעט גרייכט:
וְשָׁמְרוּ בְנֵי יִשְׂרָאֵל אֶת הַשַּׁבָּת. בָּעוֹלָם הַזֶּה, לַעֲשׂוֹת אֶת הַשַּׁבָּת בְּיוֹם שֶׁכֻּלּוֹ שַׁבָּת
מיר היטן שבת אויף דער וועלט, כדי צו מאכן דעם שבת פון דעם טאג וואס איז אינגאנצן שבת: עולם הבא.
יעדער שבת וואס מיר מאכן אין זיך איז א הכנה צו יענעם טאג. א טאג אן דאגות, ווייל ס’איז אינגאנצן קלאר ווער ס’פירט די וועלט.
דער מאן וואס איז זיך אוועקגעזעצט ערב שבת נאכמיטאג מיט דער גאנצער וואך אויף די פלייצעס, דארף נישט קיין וויקעישן פון זיין לעבן.
ער דארף איין טאג א וואך צו געדענקען אין וועמענס הענט עס ליגט.
די שריפטן פון די וואך, יעדן פרייטאג
איין קורצע אימעיל פאר שבת מיט אלעס נייעס. מער נישט.